แอฟริกามีความหลากหลายทางภูมิศาสตร์ ทิศเหนือมีทะเลทรายที่ใหญ่ที่สุดในโลกคือทะเลทรายซาฮารา มีแม่น้ำไนล์ซึ่งเป็นแม่น้ำสายสำคัญที่ยาวที่สุดในโลก มีป่าฝนเขตร้อนรอบบริเวณเส้นศูนย์สูตรที่พาดผ่านทวีปเหมือนเข็มขัดสีเขียว ไกลออกไปทางตอนใต้เป็นที่ราบสูงปกคลุมด้วยทุ่งหญ้าเรื่อยไปจนถึงที่ราบชายฝั่ง ภูเขาคิรีมันจาโรคือภูเขาที่มียอดเขาที่สูงที่สุดในทวีปและเป็นภูเขาไฟยอดเดี่ยวที่สูงที่สุดในโลก ทางทิศตะวันออกเป็นที่ตั้งของทะเลสาบขนาดใหญ่อย่างทะเลสาบแทนแกนยิกา ทั้งหมดนี้ส่งผลให้แอฟริกามีภูมิประเทศที่เป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนใครในโลกและสวยงามเป็นอย่างยิ่ง       ทางทิศเหนือของทวีปแอฟริกาติดกับทะเลเมดิเตอร์เรเนียน พื้นที่ชายฝั่งทางตอนเหนือ เรียกว่า บาร์บารี (Barbary) มีช่องแคบยิบรอลตาร์เป็นทางออกสู่มหาสุมทรแอตแลนติก คลองสุเอซและทะเลแดงเป็นทางออกสู่มหาสมุทรอินเดีย ทางทิศตะวันออกของทวีปติดกับทะเลแดง คลองสุเอซ อ่าวเอเดน และมหาสมุทรอินเดีย มีเกาะที่อยู่ในมหาสมุทรอินเดียได้แก่ เกาะมาดากัสการ์ เกาะเซเชลส์ เกาะมอริเซียส และเกาะคอโมโรส ทิศตะวันตกติดต่อกับมหาสมุทรแอตแลนติก มีเกาะที่สำคัญเช่น เกาะเคปเวิร์ดและเกาะคานารี ทิศใต้ติดกับมหาสมุทรอินเดียและมหาสมุทรแอตแลนติก

ทะเลทรายซาฮารา ภูเขาคิลิมันจาโร

บริเวณชายฝั่งทางตอนเหนือที่ติดกับทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและบริเวณชายฝั่งทิศใต้ (บริเวณสาธารณรัฐแอฟริกาใต้) มีภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน อากาศเย็นสบายตลอดปี ฤดูร้อนอบอุ่นและแดดจัด ฤดูหนาวอากาศไม่หนาวเย็นมากและมีฝนตก     บริเวณตะวันออกของทวีปแถบประเทศโมซัมบิก มีภูมิอากาศใกล้เคียงกับภูมิอากาศเมดิเตอร์เรเนียน คือ แบบกึ่งร้อนชื้น มีฝนตกชุกในฤดูร้อน ฤดูหนาวอากาศอบอุ่น      บริเวณอ่าวกินี ลุ่มแม่น้ำคองโกและเขตที่ราบสูงทิศตะวันออก มีลักษณะเป็นป่าดิบชื้น มีอากาศร้อน ฝนตกชุก พืชพันธุ์เป็นป่าทึบและป่าดงดิบ รอบบริเวณป่าดงดิบทางตอนเหนือและบริเวณตอนใต้เส้นศูนย์สูตรมีภูมิอากาศซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของทวีปแอฟริกา คือ ภูมิอากาศแบบสะวันนา เป็นทุ่งหญ้าสลับต้นไม้ ฝนตกชุกในฤดูร้อนและอากาศหนาวแห้งแล้งในฤดูหนาว ร้อยละสามสิบของทวีปแอฟริกาเป็นเขตทะเลทราย มีฝนตกน้อยมาก พืชพันธุ์ที่ดำรงอยู่ได้เป็นพวกกระบองเพชรและอินทผลัม ทางทิศเหนือเป็นที่ตั้งของทะเลทรายซาฮาราและทะเลทรายลิเบีย ถือเป็นพื้นที่ทะเลทรายที่ใหญ่ที่สุดในโลก ทิศใต้เป็นที่ตั้งของทะเลทรายคาลาฮารีและทะเลทรายนามิบ บริเวณตอนกลางและชายฝั่งทิศตะวันตกมีลักษณะภูมิอากาศกึ่งทะเลทราย หรือแบบสเตปป์ บริเวณนี้มักมีลักษณะเป็นทุ่งหญ้าสั้น อากาศแห้งแล้ง และมีฝนตกน้อยมากเหมือนในทะเลทราย

     ชาติพันธุ์
กลุ่มชาติพันธุ์หลักุที่อาศัยอยู่ในทวีปแอฟริกา ประกอบด้วย (1) นิกรอยด์ ซึ่งเป็นกลุ่มใหญ่สุด อาศัยอยู่บริเวณตอนใต้ของทะเลทรายซาฮาราเรื่อยลงไปจนถึงตอนใต้ของทวีป มีลักษณะผมสีดำหรือน้ำตาล หยิกหรือขมวดติดหนังศีรษะ ผิวสีดำ ริมฝีปากหนา จมูกแบนและกว้าง ขากรรไกรยื่นและกระโหลกค่อนข้างยาว โดยที่ชนชาตินิกรอยด์ประกอบไปด้วยกลุ่มเผ่าพันธุ์ย่อยๆเช่น ชาวบันตู ชาวซูดานนิโกร ชาวปิกมี ชาวบุชแมน (2) คอเคซอยด์ มีลักษณะผิวน้ำตาลค่อนข้างขาว ผมหยิกลอน ริมฝีปากบาง สันจมูกโด่ง ได้แก่ชาวอาหรับ หรือชาวเบอร์เบอร์ ที่อาศัยอยู่ในแอฟริกาดั้งเดิม อาศัยอยู่บริเวณทะเลทรายขึ้นไปจนถึงชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน (3) ชาวยุโรปที่อพยพมาตั้งรกรากอยู่ที่แอฟริกาในยุคอาณานิคม มีมากในสาธารณรัฐแอฟริกาใต้

ประชากรส่วนมากนับถือศาสนาอิสลาม รองลงมาคือศาสนาคริสต์ และยังมีประชากรจำนวนมากที่นับถือความเชื่อดั้งเดิม อำนาจเหนือธรรมชาติ และจิตวิญญาณเก่าแก่ ด้วยเหตุที่มีความหลากหลายทางด้านชนชาติและศาสนา ทวีปแอฟริกาจึงมีภาษามากกว่า 2,000 ภาษา ภาษาที่ใช้หลัก ๆ คือ ภาษาอาหรับ ภาษา Swahili ภาษาฝรั่งเศส และภาษาอังกฤษ



เศรษฐกิจ
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ปศุสัตว์ ประมง เหมืองแร่ และป่าไม้
เกษตรกรรม ถึงแม้ว่าภูมิประเทศและภูมิอากาศของทวีปแอฟริกาจะไม่เอื้ออำนวยให้ผลผลิตอุดมสมบูรณ์มากนัก แต่ยังพอมีพื้นที่บางบริเวณที่สามารถทำการเพาะปลูกได้ เช่นบริเวณที่มีอากาศร้อนชื้นหรืออบอุ่น พืชผลเศรษฐกิจของบริเวณที่มีอากาศร้อนชื้นได้แก่ โกโก้ (ประเทศกานาเป็นผู้ส่งออกเมล็ดโกโก้รายใหญ่สุดของโลก) กาแฟ เผือก มัน อ้อย ถั่วลิสง ปาล์มน้ำมันและยางพารา บริเวณลุ่มแม่น้ำไนล์มีผลผลิตได้แก่ ฝ้าย ชา อินทผลัมและข้าวฟ่าง บริเวณที่มีภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียนได้แก่ ส้ม องุ่น มะกอกและข้าวสาลี และเขตอบอุ่นมีการปลูกข้าวสาลี ข้าวโพดและผลไม้
ปศุสัตว์ ปศุสัตว์ที่นิยมเลี้ยงในแอฟริกา ได้แก่ วัว ซึ่งนอกจากจะใช้แรงงานและเป็นอาหารแล้ว ยังใช้เป็นเครื่องแสดงฐานะทางสังคมในกลุ่มชนบางกลุ่มอีกด้วย นอกจากนี้ กลุ่มชนที่ยังใช้ชีวิตแบบ Nomad เช่น บุชแมนและปิกมี มักนิยมเลี้ยงสัตว์จำพวก ลา แพะ แกะ หรืออูฐ ซึ่งเป็นสัตว์ที่ทนต่อสภาพภูมิอากาศแห้งแล้งกึ่งทะเลทราย
การประมง มีทั้งการจับปลาเล็กๆน้อยๆเพื่อยังชีพในครัวเรือนและการประมงขนาดใหญ่แบบอุตสาหกรรม
เหมืองแร่ ทวีปแอฟริกาอุดมด้วยแร่สำคัญๆเช่น ทองคำ เหล็ก ทองแดง เพชร ถ่านหินและเป็นแหล่งอัญมณีที่สำคัญของโลก
ป่าไม้ อุตสาหกรรมป่าไม้มีการทำอย่างแพร่หลายในแอฟริกา เนื่องจากเป็นประเทศที่ยังอุดมไปด้วยทรัพยากรทางธรรมชาติเป็นอย่างมาก